Georges Köhler Kimdir?

Georges Jean Franz Köhler kimdir, Almanya’da Tıp bilimine neler katmıştır?1984 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazanan Alman biyologdur.

Modern tıbbın en önemli teknolojilerinden biri olan monoklonal antikor üretim tekniğini (hibridoma tekniği) geliştirerek teşhis ve tedavi dünyasında devrim yaratmıştır.

Onun bu buluşu sayesinde, günümüzde kanser tedavisinden otoimmün hastalıklara, COVID-19 testlerinden gebelik testlerine kadar hayatımızın pek çok alanında kullanılan ilaçlar ve tanı kitleri üretilebilmiştir.

Bu yazımızda, sıradan bir öğrencilik hayatından Nobel zirvesine uzanan bu sıra dışı bilim insanının yaşam öyküsünü, en çok merak edilen sorular eşliğinde detaylıca inceleyeceğiz.

Georges Köhler Biyografisi

Georges Jean Franz Köhler, 17 Nisan 1946 tarihinde Almanya’nın Münih şehrinde dünyaya geldi. Babası Karl Alman, annesi Raymonde ise Fransız’dı. Köhler 10 yaşındayken ailesi, Almanya’nın güneybatısında, Fransa’nın Strazburg kentinin hemen karşısında yer alan Kehl kasabasına taşındı. İki kültür arasında büyüyen Köhler, bu sayede hem Almanca hem de Fransızcayı ana dili gibi konuşabiliyordu.

Köhler’in eğitim hayatı, beklenmedik bir şekilde oldukça sıradan başladı. Kehl’deki Progymnasium lisesinde akademik performansı pek parlak değildi. Okul raporlarına göre, spordan başka hiçbir derse özel bir ilgi göstermiyor ve sınıf geçmek için gereken minimum çalışmayı yapıyordu. Ancak bu, onun zekâsının değil, ilgi alanlarının farklı olduğunun bir göstergesiydi.

1965 yılında liseden mezun olduktan sonra, Freiburg Albert-Ludwigs Üniversitesi’nde biyoloji okumaya başladı. Burada yüksek matematik, doğa felsefesi ve bilimlerde bilgi teorisi gibi derslere gönüllü olarak katılarak akademik merakını tatmin etti. Mart 1971’de diploma derecesini (yüksek lisans eşdeğeri) aldıktan sonra doktora çalışmalarına başladı.

Doktora danışmanı, daha sonra kendisiyle birlikte çalışacağı Fritz Melchers’di. İlginç bir şekilde Melchers, Köhler’i çok sessiz ve içe dönük bulduğu için danışmanlığını üstlenmekte tereddüt etmişti. Ancak eski bir profesörün tavsiyesi üzerine onu kabul etti. Köhler doktorasını Nisan 1974’te tamamladı ve “magna cum laude” (yüksek onur) derecesi aldı.

Köhler’in bilim tarihine geçen en büyük buluşu, César Milstein ile birlikte geliştirdiği “hibridoma tekniği” dir. Peki, bu teknik neden bu kadar önemli ve nasıl çalışır?

Vücudumuz, yabancı bir maddeyle (antijen) karşılaştığında ona özel antikorlar üretir. Ancak bu yanıt sırasında farklı antikorlar üreten birçok farklı hücre devreye girer. 1970’lerin başında bilim insanları, istenen tek bir antikor türünü saf olarak elde etmekte büyük zorluk çekiyorlardı. Çünkü antikor üreten lenfosit hücreleri laboratuvar ortamında çok kısa ömürlüydü ve sürekli olarak çoğaltılamıyordu.

Köhler, bu sorunu çözmek için şaşırtıcı derecede basit bir fikir ortaya attı: Ölümsüzleştirilmesi gereken kısa ömürlü lenfosit hücrelerini, sonsuza kadar çoğalabilen kanser hücreleriyle (miyelom hücreleri) birleştirmek.

Tıpkı bir araba ile bir tankı birleştirip hem hızlı giden hem de zırhı güçlü bir araç yapmak gibi… Köhler, bu iki hücre türünü “kaynaştırarak” (füzyon) hibridoma adını verdiği melez hücreler elde etti. Bu melez hücreler, lenfositten gelen istenen antikoru üretme yeteneğini, miyelomdan gelen ise sınırsız çoğalma yeteneğini birleştiriyordu.

Köhler, bu deneyi 1974 yılında Cambridge’deki Milstein laboratuvarında post-doktora araştırmacısı olarak çalışırken tasarladı ve uyguladı. Bu fikri, Milstein’ın kendisine söylediği “Laboratuvar önlüğünü giy ve dene” teşvikiyle hayata geçirdi.

Sonuçlar başarılıydı. Köhler ve Milstein, bulgularını Ağustos 1975’te dünyanın en prestijli bilim dergilerinden biri olan Nature’da yayınladı. Makalelerinin başlığı, bilim tarihine geçecek kadar netti: “Önceden belirlenmiş özgüllükte antikor salgılayan füzyon hücrelerinin sürekli kültürleri” .

Bu teknik, bilim insanlarına istedikleri herhangi bir antijene karşı, sınırsız miktarda ve tamamen saf (monoklonal) antikor üretme imkânı sundu.

Georges Köhler ne zaman Nobel Ödülü’nü aldı?

Köhler’in çığır açan bu buluşu, bilim dünyasının en prestijli ödülüyle taçlandı. 1984 yılında, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü üç bilim insanı arasında paylaştırdı:

• Georges J.F. Köhler ve César Milstein:“Monoklonal antikor üretimi ilkesini keşifleri için”
• Niels K. Jerne:“Bağışıklık sisteminin gelişimi ve kontrolündeki özgüllüğe dair teorileri için”

Ödülü kazandığında Köhler sadece 38 yaşındaydı. Bu, onun buluşunun ne kadar genç yaşta gerçekleştiğinin de bir göstergesiydi. Aynı yıl, Köhler ve Milstein’a Lasker Temel Tıbbi Araştırma Ödülü de verildi.

Köhler sadece Nobel’e konu olan buluşuyla değil, kariyeri boyunca başka önemli katkılarda da bulundu.

Basel İmmünoloji Enstitüsü’nde (1976-1985) antikor çeşitliliğini araştırmaya devam etti. 1978’de, monoklonal antikor üretiminde standart haline gelecek olan Sp2/0-Ag14 miyelom hücre hattını tanımladı.

1980’lerin başında ise transgenik fareler geliştirmeye yöneldi. Amacı, bağışıklık sisteminin “kendine tolerans” mekanizmasını anlamak için genetiği değiştirilmiş fare modelleri oluşturmaktı. Bu çalışmaları, immünolojide yeni bir çığır açtı.

1984 yılında, Freiburg’daki Max Planck İmmünobiyoloji Enstitüsü’nün direktörü olarak atandı. Bu görevi 1995’teki ölümüne kadar sürdürdü.

Köhler, bilim dünyasında “sessiz, mütevazı ve alçakgönüllü” bir kişilik olarak tanınırdı. Pek çok kişi, hibridoma tekniğinin arkasındaki parlak ismin Milstein olduğunu düşünürdü çünkü Köhler gölgede kalmaktan hiç rahatsız olmazdı. Hatta 1981’de yazdığı bir notta, deneyin “itici gücü” olduğunu ancak bu problemi başka hiçbir laboratuvarda düşünemeyeceğini ve deneyi yapmaya başka hiç kimsenin onu teşvik edemeyeceğini açıkça belirtmişti.

Özel hayatında ailesine çok düşkündü. 1968 yılında Claudia Reintjes ile evlendi. Üç çocukları oldu: Katharina (1969), Lucia (1972) ve Fabian (1972). Üniversite yıllarında ailesini geçindirmek için gece taksi şoförlüğü yapması, onun karakterini gösteren çarpıcı detaylardan biridir. Çocuklarıyla birlikte paten kaymaktan ve küçük bir traktörle kırsal yollarda gezmekten büyük keyif alırdı.

Georges Köhler ne zaman ve neden öldü?

Georges Köhler, henüz bilimsel kariyerinin en verimli dönemindeyken, 1 Mart 1995 tarihinde Freiburg im Breisgau’da 48 yaşında hayata gözlerini yumdu. Ölüm nedeni, uzun süredir muzdarip olduğu bir kalp rahatsızlığı olarak açıklandı.

Onun erken ölümü, bilim dünyası için büyük bir kayıp oldu. Bugün, Georges Köhler’in adı, geliştirdiği devrim niteliğindeki teknikle ve milyonlarca insanın hayatını kurtaran ilaçlarla yaşamaya devam etmektedir. Monoklonal antikorlar artık kanser tedavisinde, romatoid artrit gibi otoimmün hastalıkların tedavisinde, COVID-19 dahil birçok enfeksiyon hastalığının teşhisinde kullanılmaktadır.

 

Künye Bilgisi	Detay
Gerçek adı:	Georges Jean Franz Köhler
Doğum yılı:	1946
Doğum yeri:	Münih, Almanya
Ölüm Tarihi:	1 Mart 1995 (48 yaşında)
Ölüm Yeri:	Freiburg im Breisgau, Almanya
Boyu:	Bilgi mevcut değil
Kilosu:	Bilgi mevcut değil
Burcu:	Koç (Aries)
Medeni Hali:	Evliydi
Eğitimi:	Freiburg Üniversitesi (Biyoloji Lisans ve Doktora, 1974)
İnsanlığa Kattığı Şeyler:	Monoklonal antikor üretim tekniğinin (hibridoma) geliştirilmesi; kanser, otoimmün hastalıklar ve enfeksiyon hastalıklarının teşhis ve tedavisine temel oluşturan buluşu.

Kaynakça

• Georges J. F. Köhler. Wikipedia, The Free Encyclopedia.
• org. Georges J.F. Köhler – Facts. Nobel Prize Outreach AB.
• Encyclopaedia Britannica. Georges J.F. Köhler – German Immunologist. com.
• org. Professor Georges Kohler – Biographical Summary.
• The American Association of Immunologists (AAI). Georges J.F. Köhler, Ph.D. – Nobel Laureate.
• org. The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1984 – Press Release.
• Max Planck Institute of Immunobiology and Epigenetics. Portrayal of Nobel Prize Laureate and Former Max Planck Director Georges Köhler.
• org. Georges J.F. Köhler – Biographical.