Leonid Hurwicz kimdir? Leonid Hurwicz Biyografisi

Leonid Hurwicz kimdir? “Mekanizma Tasarımı Teorisi’nin babası” olarak kabul edilen ve 2007 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan Polonya asıllı Amerikalı bir ekonomisttir.

Hayatı boyunca hiçbir ekonomi diploması almamış olmasına rağmen, alanında devrim yaratan çalışmalara imza atmış, bireylerin kendi çıkarlarını gözettiği piyasa koşullarında en iyi sonuçlara nasıl ulaşılabileceğini matematiksel modellerle ortaya koymuştur.

Leonid Hurwicz Biyografisi

Leonid Hurwicz Biyografisi, 21 Ağustos 1917’de Moskova’da başlar. Ailesi, Bolşevik Devrimi’nden kaçarak 1919’da Polonya’nın başkenti Varşova’ya döner. Hurwicz, 1938 yılında Varşova Üniversitesi’nden hukuk diploması alır ancak aldığı ekonomi dersleri ona asıl mesleğini buldurur. Avrupa’da yükselen Nazi tehdidi nedeniyle önce Londra Ekonomi Okulu’na, ardından İsviçre’ye gider ve nihayet 1940 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eder. Bu sırada ailesi, Sovyet çalışma kamplarına gönderilmiştir.

Amerika’da MIT’de Paul Samuelson‘ın, Chicago Üniversitesi’nde ise Oskar Lange‘in asistanı olarak çalışmaya başlar. II. Dünya Savaşı sırasında Chicago Üniversitesi Meteoroloji Enstitüsü’nde askeri personele istatistik ve matematik dersleri verir. 1951’de Minnesota Üniversitesi’ne katılır ve kariyerinin büyük kısmını burada geçirir. 1988’de emekli olsa da, 2006 sonbaharına kadar ders vermeye devam eder.

Hurwicz’i rakiplerinden ayıran en büyük özelliği, ekonomi teorisini sadece soyut kavramlarla değil, gerçek dünyanın “kirli” işleyişiyle harmanlayan bir mühendis gibi düşünmesidir. Ondan önceki ekonomistler, piyasaların genellikle mükemmel işlediğini varsayarken, Hurwicz insanların yalan söyleyebileceğini, bilgi saklayabileceğini ve her zaman kendi çıkarlarını kollayacağını bir gerçek olarak kabul edip buna göre sistemler tasarlamıştır

Leonid Hurwicz’in Bilime ve İnsanlığa Katkıları

Hurwicz’in en büyük mirası, Mekanizma Tasarımı Teorisi‘dir. Bu teori, piyasa oyuncularının (alıcı, satıcı, devlet) özel bilgilere sahip olduğu ve kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalıştığı durumlarda, istenen sonuca ulaşmak için kuralların (mekanizmanın) nasıl tasarlanması gerektiğini inceler. Bu teori günümüzde sadece ekonomide değil, siyaset biliminden açık artırma tasarımlarına (örneğin Google’ın reklam açık artırmaları), trafik akışı yönetiminden böbrek nakli eşleştirme sistemlerine kadar geniş bir alanda kullanılmaktadır.

Teorinin iki temel sorunu çözdüğünü söyleyebiliriz:

1. Bilgi Verimliliği (Information Efficiency):Bir sistemin işlemesi için ne kadar bilgiye ihtiyaç duyulduğu. Hurwicz, rekabetçi piyasa mekanizmasının, kaynakları etkin bir şekilde dağıtırken en az bilgi ile çalışan sistem olduğunu matematiksel olarak kanıtlamıştır
2. Teşvik Uyumluluğu (Incentive Compatibility):Katılımcıların kendi çıkarları için hareket ederken, sistem tasarımcısının hedeflerine ulaşmasını sağlamak. Yani insanlara doğruyu söylemeleri için teşvikler yaratmak

Ayrıca, 1947 yılında Rasyonel Beklentiler kavramını ilk kez ortaya atan isim olması da büyük bir başarıdır . Bu kavram, daha sonra Robert Lucas ve Edward Prescott gibi isimlerin Nobel kazanmasının temelini oluşturacak olan Rasyonel Beklentiler Ekolü’nün çıkış noktasıdır

Leonid Hurwicz

Kaynaklar:

• Nobel Ödülü Resmi İnternet Sitesi (org)
• Encyclopædia Britannica
• Rusya Büyük Ansiklopedisi
• Çin’in önde gelen ekonomi yayınlarından “财经” Dergisi
• Wikipedia ve diğer açık ansiklopedi kaynakları
• Cambridge University Press Yayınları (Designing Economic Mechanisms)