Louis J. Ignarro Kimdir?

Louis Joseph Ignarro’nun hikâyesi, Brooklyn’in dar sokaklarında başlayan ve laboratuvar tezgâhında dünyanın kalp-damar anlayışını değiştiren bir meraka dayanır. Bu gün içeriğimizde bu ünlü bilim insanının biyografisi var.

31 Mayıs 1941’de New York’ta, resmi eğitim görmemiş İtalyan göçmeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Napoli yakınlarındaki Torre del Greco’dan gelen bir marangozdu. Aile sonradan Long Island’daki Long Beach’e yerleşti. Evde kitaplık yoktu ama meraklı bir çocuk için yeterince malzeme vardı. Sekiz yaşında aldığı kimya seti, on yaşında evde ateşleyici ve roket yakıtı denemelerine dönüştü. Aynı dönemde ölü hayvanları incelemek de hoşuna gidiyordu. Bilim, ona oyun gibi geldi.

Louis J. Ignarro Biyografisi

Gençliğinde bir süre yarış arabalarına ve NHRA dünyasına da baktı. Ama asıl yönü netleşmişti. Columbia Üniversitesi Eczacılık Koleji’ne girdi; Long Beach’ten Manhattan’a her gün trenle gidip geldi. 1962’de eczacılık lisansını aldı. Nicel analiz, organik kimya ve farmakoloji dersleri onu temel araştırmaya çekti. Minnesota Üniversitesi’nde farmakoloji doktorasına başladı ve 1966’da Ph.D. derecesini kazandı. Ardından Bethesda’daki Ulusal Sağlık Enstitüleri’nde, Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü bünyesinde iki yıllık doktora sonrası çalışma yaptı.

1968’de Geigy Pharmaceuticals onu antiinflamatuar programın başına aldı. Endüstride geçirdiği yıllarda diklofenakın (Voltaren) geliştirilmesine katkı sundu. İş doyurucuydu; bu dönemde kızı Heather dünyaya geldi. Yine de şirket Ciba ile birleşince akademik araştırma ve öğretimin sesi daha güçlü geldi. 1973’te New Orleans’taki Tulane Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne asistan profesör olarak geçti. Nitrik oksit ve hücre içi haberci cGMP üzerindeki asıl iz sürme işi burada derinleşti.

1980’de Robert F. Furchgott, damar iç yüzeyindeki endotel sağlamken asetilkolinin damarı gevşettiğini, endotel kaldırılınca bu etkinin kaybolduğunu göstermişti. Gizemli maddeye EDRF, yani endotelden türeyen gevşetici faktör adını verdi. Ferid Murad ise nitrogliserinin nitrik oksit üreterek damarları genişlettiğini öne sürmüştü. Ignarro bu iki ipucunu birleştirdi. Yıllarca süren deneylerden sonra, 1986’da Rochester’daki bir toplantıda Furchgott’tan bağımsız olarak aynı sonuca vardı: EDRF, nitrik oksitti.

Bu iddia ilk bakışta tuhaf duruyordu. NO, egzozda bulunan, havada çabuk dağılan kararsız bir gazdı. Kimse onun vücutta haberci olabileceğini beklemiyordu. Oysa damar endotelinden komşu kas hücrelerine geçiyor, cGMP yolunu açıyor, damarı gevşetiyor, kan basıncını düşürüyor, pıhtılaşmayı frenliyor ve organlara giden kanı artırıyordu. İlk kez bir gazın memeli dokusunda sinyal molekülü olduğu kanıtlanmıştı. Alan bir anda genişledi.

Keşfin pratik yüzü de çabuk görüldü. Ignarro’nun 1990 civarındaki çalışmaları, NO’nun peniste ereksiyonu sağlayan temel nörotransmitterlerden biri olduğunu gösterdi. Pfizer’ın sildenafilı (Viagra) bu yolu güçlendirerek etki etti; Ignarro bu yüzden sık sık “Viagra’nın babası” diye anıldı. Kendisi ilacı tek başına icat etmedi. Ama mekanizma anlaşılmadan o ilaç da bu kadar net hedeflenemezdi. Aynı çizgi, angina, hipertansiyon ve kalp yetmezliği araştırmalarına da yol açtı.

1985’te UCLA Tıp Fakültesi’ne geçti. 1995’te Seçkin Farmakoloji Profesörü oldu, 2013–2014 civarında aktif görevden emekliye ayrıldı; Distinguished Professor Emeritus unvanını korudu. Öğrenciler onu yalnızca Nobel sahibi diye değil, ders anlatışı yüzünden de sevdi. UCLA’da tıp öğrencilerinin verdiği Golden Apple ödülünü uzun yıllar üst üste kazandı. Sabahın köründe derse hazırlanır, sonra laboratuvara dönerdi. Nitric Oxide Society’yi kurdu, Nitric Oxide Biology and Chemistry dergisinin kurucu editörlüğünü yaptı. 1998’de Furchgott ve Murad ile Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü paylaştı. Aynı dönemde Amerikan Kalp Derneği Temel Araştırma Ödülü’nü aldı; Ulusal Bilimler Akademisi ve Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi’ne seçildi.

Özel hayatı da laboratuvar kadar düz bir çizgi değildi. Tulane yıllarının sonunda boşandı, Los Angeles’ta yeni bir hayat kurdu. Anestezi uzmanı Dr. Sharon Ignarro ile evlidir; önceki evliliğinden bir kızı vardır. Beverly Hills’te yaşar. Model tren, bisiklet ve maraton onun laboratuvar dışındaki ritmidir; on üç maraton bitirmiştir. Eski bir sürat patencisi ve amatör yarış arabası meraklısıdır. Son yıllarda halk sağlığı konuşmalarında beslenme, hareket ve burundan nefes almanın vücudun kendi NO üretimini nasıl etkilediğini anlatır. İlgi alanı hidrojen sülfür gibi komşu gaz habercilere de kaymıştır.

Ignarro’nun kalıcı yanı, zehir sanılan bir molekülü vücudun diline çevirmesidir. Marangozun oğlu, Long Island treninden UCLA amfisine uzanan yolda hem araştırmacı hem öğretmen kaldı. Bilim bazen büyük teorilerle değil, inatçı bir soruyla ilerler: Damar neden gevşer? O sorunun cevabı, kalp ilaçlarından erektil disfonksiyon tedavilerine kadar uzandı.