James Batcheller Sumner Kimdir?

Biyokimya duayenlerini araştıranlar için en çok sorulan sorulardan biri de James Batcheller Sumner Kimdir sorusudur.  Amerikalı biyokimyacı James Batcheller Sumner, enzimlerin kristalleştirilebileceğini ilk kez kanıtlayan ve bu keşifle enzimlerin protein yapısında olduğunu gösteren öncü bilim insanıdır. 1946 Nobel Kimya Ödülü’nü John Howard Northrop ve Wendell Meredith Stanley ile paylaşan Sumner, 1926’da jack bean (kılıç fasulyesi) bitkisinden üreaz enzimini kristal formda izole ederek biyokimya tarihine damga vurdu. Bu başarı, enzimlerin kimyasal doğasını aydınlatarak modern biyokimya, farmakoloji ve tıbbın temel taşlarından birini oluşturdu.

Engelli bir kolla mücadele ederek bilimde zirveye çıkan Sumner, azim ve kararlılığın bilimsel ilerlemedeki gücüdür diyebiliriz. Cornell Üniversitesi’nde uzun yıllar profesörlük yapan araştırmacı, enzim saflaştırma yöntemlerini geliştirerek birçok enzimin kristalleştirilmesine öncülük etti. Bu kapsamlı biyografide, Sumner’ın hayat hikâyesini, eğitim ve kariyer yolculuğunu, önemli dönüm noktalarını ve bilime bıraktığı kalıcı mirasını detaylıca ele alacağız.James Batcheller Sumner, 19 Kasım 1887 tarihinde Massachusetts’in Canton kasabasında dünyaya geldi. Babası Charles Sumner, büyük bir kırsal arazinin sahibiydi; annesi Elizabeth Rand Kelly ise köklü bir New England ailesinden geliyordu. Ailesinin kökleri, 1636’da İngiltere’nin Bicester kentinden Puritan olarak Amerika’ya göç etmiş yerleşimcilere dayanıyordu. Büyükbabası hem çiftlik işletiyor hem de pamuk fabrikası sahibiydi.

James Batcheller Sumner Yaşamı ve Ailesi

Aile, tekstil üretimiyle uğraşan varlıklı bir çevreye sahipti. Genç Sumner, Eliot Grammar School’da temel eğitim aldıktan sonra Roxbury Latin School’a geçti. Okulda fizik ve kimya dışında çoğu dersten sıkılıyordu. Ateşli silahlara ve avcılığa büyük ilgi duyuyordu.17 yaşındayken bir av kazasında sol kolundan vuruldu. Kazada sol kolu dirseğin hemen altından kesilmek zorunda kaldı. Solak olduğu için her şeyi sağ eliyle öğrenmek zorunda kalan Sumner, bu engeli avantaja çevirdi. Sporlara daha fazla motive oldu ve tenis, kayak, paten, bilardo ile kil güvercin atışı gibi aktivitelerde üstün başarı gösterdi.

Bu zorlu deneyim, hayatı boyunca azim ve disiplinini şekillendirdi.1906’da Harvard College’a girdi ve 1910’da kimya alanında lisans derecesini aldı. Kısa bir süre amcasının pamuk örme fabrikasında çalıştı ancak bu iş onu hiç ilgilendirmedi. Mt. Allison College’da (New Brunswick, Kanada) öğretmenlik yaptıktan sonra 1911’de Worcester Polytechnic Institute’ta kimya asistanı oldu. 1912’de Harvard Medical School’da Otto Folin’in yanında biyokimya çalışmalarına başladı. Folin, bir kollu birinin kimya alanında başarılı olamayacağını düşünerek hukuku tavsiye etti. Ancak Sumner pes etmedi ve 1914 Haziran’ında biyokimya doktorasını tamamladı.

Doktora sonrası Avrupa seyahatine çıktı ancak I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle İsviçre’de bir ay mahsur kaldı. Bu sırada Cornell Medical College’dan (Ithaca, New York) biyokimya yardımcı profesörlüğü teklifi aldı. 1914’ten 1929’a kadar bu görevde kaldı ve 1929’da tam profesör oldu.

Cornell’deki uzun kariyeri boyunca enzim kimyasına odaklandı. 1947’de Cornell Enzim Kimyası Laboratuvarı’nın direktörü oldu ve 1955’e kadar bu kurumda çalıştı.Sumner’ın kariyerindeki en büyük dönüm noktası 1926 yılıydı. Jack bean bitkisinden üreaz enzimini kristal halde izole etti. Enzimler o dönemde “koloidal maddeler” olarak kabul ediliyordu ve protein olup olmadıkları tartışmalıydı. Sumner, üreazın kristalleşebileceğini göstererek enzimlerin saf protein yapısında olduğunu kanıtladı.

Bu buluş, başlangıçta büyük şüpheyle karşılandı. Richard Willstätter gibi önde gelen bilim insanları enzimlerin protein olmadığı görüşünü savunuyordu. Ancak Sumner kararlılığını korudu. 1937’de katalaz enzimini de kristalleştirdi ve diğer enzimlerin saflaştırılmasına katkıda bulundu.1937’de Guggenheim Bursu ile Uppsala’ya gitti ve Theodor Svedberg’in laboratuvarında beş ay çalıştı.

Aynı yıl Stockholm’de Scheele Madalyası’nı aldı. John Howard Northrop’un pepsin ve diğer enzimleri kristalleştirmesiyle Sumner’ın yöntemi genel kabul gördü. 1946’da Nobel Kimya Ödülü, “enzimlerin kristalleştirilebileceği keşfi” gerekçesiyle Sumner, Northrop ve Stanley arasında paylaşıldı. Bu ödül, Sumner’ın 20 yıllık mücadelesinin zaferiydi. 1948’de ise Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçildi.Sumner’ın bilimsel yaklaşımı, pratik ve sistematikti.

Enzimleri kristalleştirme yöntemi, biyokimya laboratuvarlarında standart hale geldi. Çalışmaları, enzimlerin yapısını, fonksiyonunu ve saflaştırılmasını aydınlatarak ilaç geliştirme, gıda endüstrisi ve metabolizma araştırmalarına zemin hazırladı. Cornell’deki laboratuvarı, birçok genç araştırmacıya ilham kaynağı oldu.

Alexander Dounce gibi doktor öğrencileri yetiştirdi. Enzim kimyası laboratuvarının kurulması, çalışmalarının resmi tanınmasıydı.Kişisel yaşamında Sumner üç kez evlendi. 1915’te Bertha Louise Ricketts (Cid Ricketts Sumner) ile evlendi. Bu evlilikten altı çocukları oldu (bir tanesi küçük yaşta vefat etti). 1930’da boşandılar ancak eski eşi soyadını korudu. 1931’de Agnes Lundkvist ile ikinci evliliğini yaptı ve 1943’te boşandılar. Aynı yıl Mary Beyer ile üçüncü evliliğini gerçekleştirdi ve bu evlilikten iki çocukları oldu. Aile hayatı bazı zorluklar içerse de bilimsel çalışmalarına odaklanmayı sürdürdü. Spor tutkusu devam etti ve engeline rağmen aktif bir yaşam sürdürdü.

James Batcheller Sumner’in Ölümü

James Batcheller Sumner, 12 Ağustos 1955 tarihinde Buffalo, New York’ta 67 yaşında hayatını kaybetti. Mirası, enzim biyokimyasının temelini oluşturan keşiflerle yaşadı. Bugün enzimlerin protein doğası, biyoteknoloji ve tıpta rutin kabul ediliyor. Sumner’ın yöntemi, modern enzim mühendisliğinin önünü açtı. Cornell Üniversitesi’ndeki çalışmaları, enzim kimyası laboratuvarıyla anılıyor.

Nobel Ödülü, onun azminin ve bilimsel sebatının en büyük ödülüydü. Sumner’ın hayatı, engelleri aşmanın ve bilimde kalıcı iz bırakmanın ilham verici bir örneğidir. Harvard’da başlayan eğitim yolculuğu, Cornell’deki profesörlüğe uzandı. Kariyerindeki dönüm noktaları arasında 1914 doktorası, 1926 üreaz kristalleştirme ve 1946 Nobel Ödülü öne çıkıyor. Bu adımlar, biyokimyanın koloidal teoriden protein temelli anlayışa geçişini sağladı. Bugün enzim temelli ilaçlar, biyosensörler ve endüstriyel süreçler Sumner’ın vizyonuna dayanıyor. Bilimsel mirası, enzim saflaştırmasının standartlarını belirledi. Northrop ve Stanley ile paylaşılan ödül, enzim kimyasının altın çağını başlattı.

Sumner, şüphelere rağmen çalışmalarını sürdüren bir öncüydü. Onun öyküsü, genç bilim insanlarına “engeller fırsat olabilir” mesajı verir. Bu biyografi, James Batcheller Sumner’ın katkılarını takdir etmek ve yeni nesillere aktarmak amacıyla hazırlanmıştır. Sumner’ın disiplinli yaklaşımı ve spor tutkusu, bilimsel başarılarını destekledi. Mütevazı başlangıcından Nobel zaferine uzanan yolculuğu, Amerikan bilim tarihinin önemli sayfalarından biridir. Enzimlerin kristalleştirilmesi, metabolizma anlayışımızı dönüştürdü ve biyokimyanın pratik uygulamalarını artırdı. Bugün laboratuvarlarda kullanılan yöntemler, onun 1926’daki çığır açan çalışmasına uzanır.

 

Künye / Kişisel Bilgiler

Özellik	Bilgi
Adı	James Batcheller Sumner
Doğum Tarihi	19 Kasım 1887
Doğum Yeri	Canton, Massachusetts, ABD
Kilo	Bilinmiyor (kaydedilmemiş)
Boy	Bilinmiyor (kaydedilmemiş)
Burcu	Akrep
Eğitimi	Harvard College Lisans (1910), Harvard Medical School Doktora (1914)
Medeni Durumu	Evli (üç kez: Bertha Louise Ricketts, Agnes Lundkvist, Mary Beyer)

 

Kaynakça

• Nobel Prize resmi biyografi arşivi
• Max Planck Society biyografi kayıtları
• Encyclopaedia Britannica Otto Hahn maddesi
• Atomic Heritage Foundation Otto Hahn biyografi sayfası
• Science History Institute Otto Hahn içerikleri
• Royal Society bilim tarihi arşivleri
• Alman Tarih Müzesi bilim insanları arşivi
• Lise Meitner ve Otto Hahn üzerine akademik biyografi çalışmaları
• Nükleer fisyonun keşfi üzerine bilim tarihi yayınları
• Göttingen Bildirisi hakkında tarihsel kaynaklar